Motosiklet zinciri çoğu zaman ancak ses yapmaya veya paslanmaya başladığında aklımıza geliyor. Oysa güç, motordan arka tekerleğe zincir üzerinden aktarılıyor. Kirli, kuru veya yanlış gerginliğe sahip bir zincir hem sürüş konforunu bozabiliyor hem de zincir ve dişli setinin daha hızlı aşınmasına neden olabiliyor.
İyi haber şu: Motosiklet zinciri temizliği, doğru malzemeler kullanıldığında evde yapılabilecek en kolay temel bakım işlemlerinden biri. Bunun için profesyonel bir atölyeye sahip olmanıza da gerek yok.
Bu rehberde motosiklet zincirinin nasıl temizleneceğini, nasıl yağlanacağını ve en sık yapılan hataları adım adım ele alacağız.
Zincir Bakımı İçin Gerekli Malzemeler
Başlamadan önce şu malzemeleri hazırlayın:
- O-ring veya X-ring zincirlere uygun zincir temizleyici
- Yumuşak kıllı zincir fırçası
- Birkaç temiz bez veya kâğıt havlu
- Motosiklet zincir yağı
- Eldiven
- Zemini korumak için karton veya eski bir bez
- Varsa orta sehpa veya arka kaldırma sehpası
Kullandığınız temizleyicinin ve yağın motosiklet zincirinizle uyumlu olması önemli. Modern motosikletlerde çoğunlukla baklaların içinde yağ tutan kauçuk O-ring veya X-ring keçeler bulunur. Uygun olmayan kimyasallar bu keçelere zarar verebilir.
Motosiklet Zinciri Ne Zaman Temizlenmeli?
Her motosiklet ve kullanım koşulu farklı olduğu için herkes için geçerli tek bir kilometre aralığı vermek doğru olmaz. En güvenilir bilgi motosikletinizin kullanım kılavuzunda bulunur.
Bununla birlikte zinciri şu durumlarda kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır:
- Uzun bir yolculuktan sonra
- Yağmurlu veya çamurlu sürüşün ardından
- Motosiklet yıkandıktan sonra
- Zincir kuru, kirli veya sesli görünüyorsa
- Zincir üzerinde yüzeysel pas oluşmaya başladıysa
Zincirin gerçekten bakıma ihtiyacı olup olmadığını anlamanın en kolay yolu gözle kontrol etmektir. Yoğun kir birikimi, kuruluk, pas ve sert hareket eden baklalar bakım zamanının geldiğini gösterebilir.
Motosiklet Zinciri Nasıl Temizlenir?
1. Motosikleti Güvenli Bir Zemine Alın
Motosikleti düz ve sağlam bir zemine park edin. Motoru kapatın, anahtarı çıkarın ve egzoz ile motor parçalarının soğumasını bekleyin.
Orta sehpanız veya arka kaldırma sehpanız varsa arka tekerleği elle çevirmek işinizi kolaylaştırır. Böyle bir sehpanız yoksa zincirin erişebildiğiniz bölümünü temizleyip motosikleti biraz ileri alarak işlemi parça parça sürdürebilirsiniz.
Motor çalışırken motosikleti vitese takıp arka tekerleği döndürerek zincir temizlemeyin. Elin, bezin veya fırçanın zincir ile dişli arasına sıkışması son derece ciddi yaralanmalara yol açabilir.
2. Zinciri Gözle Kontrol Edin
Temizliğe başlamadan önce zincirde şu belirtileri arayın:
- Paslanmış veya hasarlı baklalar
- Sıkışmış ve rahat hareket etmeyen bağlantılar
- Eksik ya da zarar görmüş O-ringler
- Sivrilmiş veya eğilmiş dişli uçları
- Normalden fazla zincir boşluğu
Belirgin bir hasar varsa yalnızca temizlik yapmak yeterli olmayabilir. Zincirin ve dişlilerin bir servis tarafından kontrol edilmesi daha doğru olur.
3. Zincir Temizleyiciyi Uygulayın
Zeminin kirlenmemesi için zincirin altına karton veya eski bir bez yerleştirin. Zincir temizleyiciyi, özellikle kirin yoğun olduğu iç yüzeye ve baklaların arasına kontrollü biçimde uygulayın.
Ürünün üzerinde belirtilen süre kadar bekleyin. Temizleyiciyi gereğinden fazla kullanmak yerine küçük bölümler hâlinde çalışmak daha kontrollü bir sonuç verir.
4. Yumuşak Bir Fırçayla Temizleyin
Zinciri, O-ringlere zarar vermeyecek yumuşak bir fırçayla nazikçe temizleyin. Arka tekerleği daima elinizle ve yavaşça çevirin.
Tel fırça kullanmayın. Benzin, tiner ve benzeri sert çözücülerden de kaçının. Bu maddeler zincirin içerisindeki kauçuk keçelere zarar verebilir. Üretici kılavuzları ayrıca yüksek basınçlı suyun, buharlı temizleyicilerin ve O-ring zincirlere uygun olmayan ürünlerin kullanılmamasını öneriyor.
5. Zinciri Silin ve Kurumasını Bekleyin
Çözülen kiri temiz bir bezle zincirden uzaklaştırın. Bez çok kirlendikçe temiz bir yüzeyine geçin.
Yağlama işlemine başlamadan önce zincirin tamamen kurumasını bekleyin. Islak veya üzerinde temizleyici kalmış bir zincire uygulanan yağ yüzeye yeterince tutunmayabilir.
Motosiklet Zinciri Nasıl Yağlanır?
1. Zincir Yağını İç Taraftan Uygulayın
Zincir yağını, zincirin alt bölümünün iç tarafından kontrollü biçimde uygulayın. Böylece zincir hareket ederken yağ merkezkaç etkisiyle dışarı doğru dağılarak baklalara daha iyi ulaşır.
Arka tekerleği elinizle yavaşça çevirerek zincirin tamamına ince ve eşit bir kat uygulayın. Zinciri yağa boğmak daha iyi koruma sağlamaz; yalnızca janta, lastiğe ve motosikletin diğer parçalarına sıçramasına neden olur.
2. Fazla Yağı Temizleyin
Uygulama bittikten sonra zincirin dış yüzeyindeki fazla yağı temiz bir bezle hafifçe alın. Özellikle lastik ve fren diski üzerine yağ gelmediğinden emin olun.
Fren veya lastik üzerine yağ bulaşması sürüş güvenliğini ciddi biçimde etkileyebilir. Böyle bir durumda motosikleti kullanmadan önce ilgili yüzeylerin uygun ürünlerle tamamen temizlenmesi gerekir.
3. Yağın Tutunmasını Bekleyin
Zincir yağının yüzeye tutunması için ürünün ambalajında belirtilen süreyi bekleyin. Bu nedenle zincir bakımını sürüşten hemen önce değil, mümkünse motosikleti bir süre kullanmayacağınız zaman yapmak daha pratiktir.
Akşam yapılan bakımın ardından motosikleti gece boyunca bekletmek çoğu zaman iyi bir yöntemdir.
Zincir Gerginliğini de Kontrol Edin
Temizlik sırasında zincirin gereğinden fazla gevşek veya gergin olduğunu fark edebilirsiniz. Ancak doğru zincir boşluğu motosikletten motosiklete değişir. Bu nedenle internet üzerindeki genel bir ölçüyü doğrudan uygulamak yerine motosikletinizin kullanım kılavuzunda yazan değeri esas alın.
Farklı noktalarda ölçüm yaptığınızda zincir boşluğu belirgin biçimde değişiyorsa zincirde düzensiz aşınma veya sıkışmış baklalar bulunabilir. Ayar konusunda emin değilseniz bir servisten yardım almak, yanlış bir ayarla yola çıkmaktan daha güvenlidir.
Zincir Temizliğinde Yapılan Yaygın Hatalar
Motoru Çalıştırarak Tekerleği Döndürmek
İşlemi hızlandırıyor gibi görünse de son derece tehlikelidir. Zincir ve dişli arasına sıkışan eldiven, bez veya parmak ciddi yaralanmaya neden olabilir.
Tel Fırça Kullanmak
Sert metal fırçalar O-ringlere ve zincirin koruyucu yüzeyine zarar verebilir. Yumuşak kıllı ve zincir için üretilmiş bir fırça daha güvenlidir.
Benzin veya Sert Çözücü Kullanmak
Güçlü çözücüler kiri kolayca sökebilir ancak zincirin keçelerine zarar verme riski taşır. Zincir tipine uygun bir temizleyici kullanmak daha doğru olur.
Zinciri Aşırı Yağlamak
Fazla yağ daha fazla koruma anlamına gelmez. Zincir yağı çevreye sıçrayabilir, üzerine daha fazla toz toplayabilir ve temizliği zorlaştırabilir.
Fren ve Lastiği Korumamak
Zincir yağı uygulanırken spreyin fren diskine veya lastiğe ulaşmamasına özellikle dikkat edilmelidir. Uygulama yönünü kontrol etmek ve arka bölüme koruyucu bir karton yerleştirmek işinizi kolaylaştırabilir.
Zincir Yağlamak Tek Başına Yeterli mi?
Hayır. Eski yağın üzerine sürekli yeni yağ uygulamak zamanla zincir üzerinde kirli ve yapışkan bir tabaka oluşturabilir. Zincirin durumuna göre düzenli aralıklarla temizlenmesi, kurutulması ve ardından yeniden yağlanması gerekir.
Ayrıca zincir bakımı yalnızca temizlikten ibaret değildir. Zincir boşluğu, baklaların hareketi ve dişlilerin durumu da birlikte kontrol edilmelidir.
Sonuç
Motosiklet zinciri temizliği küçük görünen ama sürüş kalitesini ve aktarma sisteminin ömrünü doğrudan etkileyen bir bakım işlemidir. Doğru temizleyici, yumuşak bir fırça ve uygun zincir yağıyla bu işlemi kısa sürede tamamlayabilirsiniz.
Buradaki en önemli noktalar motoru kapalı tutmak, zinciri elle çevirmek, sert kimyasallardan kaçınmak ve motosikletinizin kullanım kılavuzundaki bakım talimatlarını esas almaktır.
Motosiklet dünyasına yeni adım atıyorsanız motosiklete yeni başlayanların bilmesi gereken 8 şey yazısına da göz atabilirsiniz. Henüz motorunuzu seçmediyseniz ilk motosiklet nasıl seçilir rehberimiz de karar sürecinde işinize yarayabilir.
Unutmayın: Düzenli bakım yalnızca motosikleti korumaz, sürücünün motosikletini daha yakından tanımasını da sağlar.